ഞാനൊരു ബ്രാഹ്മണനാണ് കള്ളം പറയില്ല, എന്നെ വിശ്വസിക്കൂ’; ജാതി ഘോഷിക്കുന്ന സിനിമകള്‍ അഥവാ മലയാള സിനിമയിലെ സവർണ്ണമേൽക്കോയ്മ

143

(കടപ്പാട്)

ഞാനൊരു ബ്രാഹ്മണനാണ് കള്ളം പറയില്ല, എന്നെ വിശ്വസിക്കൂ’;
ജാതി ഘോഷിക്കുന്ന സിനിമകള്‍ മലയാള സിനിമയിലെ സവർണ്ണമേൽക്കോയ്മ

” ഓള് ഉമ്മച്ചി കുട്ടിയാണേൽ ഞാൻ നായാരാടാ നായര്”
‘ഇവളുടെ ജാതിയോ ?
മ്മടെ ജാതിതന്നെ, അച്ഛൻ ഗോവിന്ദൻ നായര്…
” അപ്പോ നീ ആള് അത്ര മോശക്കാരനൊന്നുമല്ലല്ലേ ?
അല്ലെടോ ഞാൻ അസ്സൽ നായരാടോ… ”
” ഞാൻ ബംഗാളിയല്ലമ്മച്ചി, മലയാളിയാണ് ഒന്നാന്തരം നായരാണ്. ”
” പ്രസവമടുത്തിരിക്കുന്നെന്റെ ഭാര്യയെ കാണാനാണ് ഞാൻ പോകുന്നത്. ഞാനൊരു ബ്രാഹ്മണനാണ് കള്ളം പറയില്ല, എന്നേ വിശ്വസിക്കൂ. ”
” ഒരില്ലത്തു ജനിച്ചതല്ലേ, ആ ഒരു ഗുണമുണ്ടാവാതിരിക്കോ ?
അതും ഒരു തമ്പുരാട്ടിയിൽ. അല്ലാതൊരു സാധാരണ സ്ത്രീയെ
എത്ര സുന്ദരിയായാലും കുട്ടനൊരു
തെറ്റുപറ്റുമെന്ന് തോന്നുന്നുണ്ടോ നാരായണാ ?”
”ഞാനൊരു പെണ്ണിനെ സ്നേഹിക്കുന്നുണ്ട് ?
എന്താ അവളുടെ പേര് ?
രാധികാ മേനോൻ.
ഹോ !സമാധാനമായി മേനോൻ കുട്ടിയാണല്ലേ.”
ഈ സംഭാഷണങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മളിൽ ചിലരെങ്കിലും അൽഭുദപ്പെട്ടേക്കും. ഇതെന്താണ് ?, ആരാണ് ഇങ്ങനെയൊക്കെ പറയുന്നത് ? ആരോടാണ് പറയുന്നത് ?
ഉത്തരം കേട്ടാൽ അൽഭുദപ്പെടേണ്ട, മഹാൽഭുദങ്ങൾ വരാനിരിക്കുന്നേയുള്ളൂ. മേൽപ്പറഞ്ഞ സംഭാഷണങ്ങളെല്ലാം കേരളത്തിലെ തീയറ്ററുകളിൽ നിറഞ്ഞോടിയ ചില മലയാളസിനിമകളിൽ നിന്നെടുത്തതാണ്. പ്രമുഖരായ നടീനടൻമാർ നടനവൈഭവം വെളിവാക്കിയ, പ്രമുഖർ തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും എഴുതിയ, നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയ സിനിമകളാണ് ഇവ. മലയാള സിനിമയിലെ സവർണതയെ കണ്ടെത്താനുള്ള ഒരു വഴികാട്ടി മാത്രമാണ് ഈ സിനിമകൾ. ഈ വഴിയിലൂടെ നമുക്ക് സഞ്ചരിക്കാം.
മലയാളത്തിലെ ചില പോപുലർ സിനിമകൾ ഉദാഹരണമായി എടുത്ത് പരിശോധിച്ചാൽ ഭൂരിപക്ഷത്തിലും നായകനും നായികയും ‘മികച്ച’ കഥാപാത്രങ്ങളും നായരോ അതിന് മുകളിലോ ഉള്ള ജാതികളിൽ പെടുന്നവരായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് കേസ് തെളിയിക്കുന്നതിൽ സമർത്ഥനായ ‘സേതുരാമൻ ‘സിബിഐ ഓഫീസറായത് അതായത് സേതുരാമയ്യർ (സേതുരാമയ്യർ സിബിഐ-2004). 1988ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സിബിഐ ഡയറിക്കുറിപ്പിന്റെ പിന്നണിയിലെ പ്രമുഖർ തന്നെ അയ്യരെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമാക്കിയതിന്റെ കാരണം വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പട്ടരിൽ പൊട്ടൻ ജില്ലാ കലക്ടർ എന്നാണല്ലോ നാട്ടു”വിശ്വാസം”. ഈ വിശ്വാസം കൂടിയാണ് സിനിമയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്.
2000ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മോഹൻലാൽ നായകനായ ഹിറ്റ് ചിത്രമായ നരസിംഹത്തിൽ ഏത് കേസും വിജയിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന അഭിഭാഷകനായി എത്തുന്നത് നന്ദഗോപാൽ മാരാരാണ്. അതെന്താണ് സവർണ ജാതിയിൽ പെടുന്നവർ മാത്രം ബുദ്ധിശക്തിയുള്ളവരായും കഴിവുള്ളവരായും ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ ജാതികളിൽ പെടുന്നവർക്ക് മാത്രമാണോ ബുദ്ധിയുള്ളത് ? നന്ദഗോപൻ മാരാർ എന്നതിന് പകരം കേളു പുലയനെന്തുകൊണ്ട് നരസിംഹത്തിലെ ഏത് കേസും വിജയിപ്പിക്കുന്ന വക്കീലായിക്കൂടാ ? അല്ലെങ്കിൽ നാണു പാണന് എന്തുകൊണ്ട് ഏത് കേസും തെളിയിക്കുന്ന സിബിഐ ഓഫീസറായിക്കൂടാ ?
ഉത്തരം വളരെ ലളിതമാണ്. ലോകം കണ്ടതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പൈശാചികമായ ജാതി വ്യവസ്ഥ ഉപയോഗിച്ച് ബഹുഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളെ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷമായി സാമൂഹികമായും-സാമ്പത്തികമായും സാംസ്കാരികമായും അടിച്ചമർത്തി സവർണനുണ്ടാക്കിയെടുത്ത സാംസ്കാരിക മൂലധനവും അതിന്റെ അധീശത്വ പൊതുബോധവും മൂലം അവർണർക്കു വിപണിക്കു വേണ്ട ഗാംഭീര്യം തോന്നുകയില്ല. ഇനി, അങ്ങനെയൊരു കഥാപാത്രം രംഗത്ത് വന്നാൽ ഈ ജാതിബോധ വിപണിയിൽ അത് വിറ്റഴിയാൻ പ്രയാസമായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. ഒരർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, സവർണ പൊതുബോധമാണ് മൂലധനം വഴി വിഷം കലർത്തി സിനിമയിലൂടെ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത്.
ഗാംഭീര്യം മാത്രമാണോ പ്രശ്നം ?
ഒരു സിനിമ കൂടി പരിശോധിക്കാം. രഞ്ജൻ പ്രമോദിന്റെ തിരക്കഥയിൽ ലാൽജോസ് സംവിധാനം ചെയ്തു ദിലീപ് നായകനായ 2000ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ”മീശമാധവൻ” എന്ന സിനിമ സാമ്പത്തികമായി വലിയ നേട്ടം കൊയ്തു. നായകൻ ഒരു കള്ളനാണ്. പക്ഷെ, അതൊരു സാധാരണ കള്ളനല്ല. ഈ കള്ളന് ഒരു ജാതിയുണ്ട്. അസ്സൽ നായർ തന്നെ. നിവൃത്തികേടു കൊണ്ടു മാത്രം കള്ളനായ ഈ നായർ യുവാവ് മറ്റു സിനിമകളിലെ കള്ളൻമാരിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്ഥനാണ്. മനസിൽ നന്മയുള്ളവനാണ്, തറവാട്ടിൽ പിറന്നവനാണ്, നന്നായി പഠിച്ചിരുന്ന ആളാണ്. ആരെയും ദേഹോപദ്രവം ഏൽപ്പിക്കില്ല, പലിശക്കാരന്റെ വീട്ടിൽ കേറിയാലും പണയത്തിലിരിക്കുന്ന സ്വന്തം സ്ഥലത്തിന്റെ ആധാരം എടുക്കില്ല, നാട്ടുകാർക്ക് സഹായമുള്ളവനാണ്, മോഷ്ടിച്ച വസ്തുക്കളൊന്നും ഗ്രാമത്തിനു പുറത്തു കൊടുക്കില്ല, എന്നിങ്ങനെ പോകുന്നു ഗുണങ്ങളുടെ പട്ടിക.
അതീവ ക്രൂര സ്വഭാവമുള്ളവരായാണ് മറ്റു പല സിനിമകളിലും കള്ളൻമാരെ ചിത്രീകരിക്കാറ്. പഴയകാല സിനിമകളിൽ ഭയം ജനിപ്പിക്കുന്ന രൂപത്തിലും അവതരിപ്പിക്കുമായിരുന്നു. ഇവരുടെ ജാതി എന്താണെന്ന് വ്യക്തമായി പറയില്ലെങ്കിലും ചുറ്റുപാടുകളിലൂടെ അത് വ്യക്തമാക്കും. പക്ഷെ, സവർണന് ലഭിച്ച ”നിവൃത്തിയില്ലായ്മയുടെ” പരിഗണന ഇവർക്ക് ലഭിക്കില്ല. സവർണൻ കള്ളനാവുകയാണെങ്കിൽ അത് ജീവിത സാഹചര്യം മൂലമാണെന്നും അവർണന് ജന്മനാ മോഷണ സ്വഭാവമുണ്ടെന്നുമുള്ള സന്ദേശങ്ങൾ അതീവ സൂക്ഷമതയോടെ സമൂഹത്തിലേക്ക് കുത്തിവെക്കുന്നു. അത് കൊണ്ട് അവർണൻ സമൂഹത്തിന് ഭീഷണിയായി ഓർമകളിൽ തറഞ്ഞുനിൽക്കും.
സിനിമയെ സിനിമയായി മാത്രം കണ്ടാൽ മതിയില്ലേ സമൂഹവുമായി കൂട്ടിചേർത്തു കാണണോ എന്ന് ചോദിക്കുന്നവരിൽ നിഷ്കളങ്കരും കൗശലക്കാരുമുണ്ട്. സവർണ പൊതുബോധത്തിൽ കുടുങ്ങിയ നിഷ്കളങ്കർ ആത്മാർത്ഥമായി തന്നെയാണ് ഇത് ചോദിക്കുന്നത്. പക്ഷെ, കൗശലക്കാരോ ?. ശ്രേണീബദ്ധമായ ജാതി വ്യവസ്ഥയുടെ സാമൂഹിക- സാമ്പത്തിക-സാംസ്കാരിക നേട്ടങ്ങളെല്ലാം സ്വന്തമാക്കുകയും അത് നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുമാണ് അവർ. എന്നിരുന്നാലും രണ്ടു കൂട്ടരുടെയും വാദങ്ങൾ വിശദമായി തന്നെ പരിശോധിക്കണം. വലതുപക്ഷം, ഇപ്പോൾ ഇടതുപക്ഷത്തിൽ ഒരു വിഭാഗവും ഉയർത്തുന്ന സംവരണവിരുദ്ധ നിലപാടുകളെ അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള ഒരുപാട് സിനിമകൾ പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.


അടുത്തിടെ സംവരണത്തെ സംബന്ധിച്ച് നടന്ന ഒരു ചർച്ചയിൽ സാമ്പത്തിക സംവരണത്തിന് വേണ്ടി വാദിച്ച ഒരാൾ ഉയർത്തിയത് 1988ൽ പ്രിയദർശൻ മോഹൻലാൽ കൂട്ടുകെട്ടിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘ആര്യൻ’ എന്ന സിനിമയുടെ കഥയാണെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
അതിലെ മോഹൻലാൽ കഥാപാത്രം ഒരു നമ്പൂതിരി യുവാവാണ്. സവർണനായതു മൂലം പട്ടിണിയും പ്രാരാബ്ദ്ധവുമായി കഴിയുന്ന കുടുംബത്തിലെ ഒരാൾ അതിൽ കീഴ്ജാതിക്കാരനായ ഒരാളോട് പറയുന്ന ഡയലോഗുണ്ട് ‘തനിക്കെന്നോടുള്ള വിദ്വേഷം എന്താണെന്നു എനിക്കറിയാം കീഴ്ജാതിക്കാരന്റെ അപകർഷത. ഒരു സവർണ സ്ത്രീ അറുപത് കഴിഞ്ഞു വൃദ്ധയാണെങ്കിൽപോലും അവരെവരെ പകയോടെ പ്രാപിക്കാൻ പോകുന്ന നിന്റെയൊക്കെ മനസിലാടാ ജാതിയും, അയിത്തവും ‘
തകർന്നടിഞ്ഞ സവർണ കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് ആന പാപ്പാനായി മാറിയ മോഹൻലാലും അവർണനായതിനാൽ സംവരണം മൂലം വനംവകുപ്പിൽ ജോലി ലഭിച്ച മുകേഷുമുള്ള( 1986’ൽ ടി ദാമോദരൻ തിരക്കഥയെഴുതി അനിൽ സംവിധാനം ചെയ്ത അടിവേരുകൾ)സിനിമയും ശ്രദ്ധേയമാണ്. വളരെ കൃത്യമായി ആസൂത്രണം ചെയ്തെടുത്തതാണ് മേൽപ്പറഞ്ഞ സിനിമകളിലെ ഓരോ സംഭാഷണങ്ങളും. വെറുതെ പഞ്ചിന് എഴുതുന്നതല്ല.
മലയാളത്തിലും തമിഴിലും ഹിന്ദിയിലും നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ ചെയ്ത പ്രിയദർശന്റെ നായകൻമാർ പൊതുവിൽ ഉന്നതകുല ജാതരാണ്. ജാതി നേരിട്ട് പറയാനായില്ലെങ്കിൽ നായകന്റെ തറവാട്, ക്ഷയിച്ച തറവാട്, ഇല്ലം, സംവരണം മൂലം ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ട ദുഃഖം എന്നിങ്ങനെയൊക്കെ ഒളിച്ചുകടത്തും. ഇത് കേവലം പ്രിയദർശന്റെ മാത്രം തന്ത്രമല്ല, പലരും ഇത് പ്രയോഗിക്കാറുണ്ട്.
അപകടം നിറഞ്ഞ മറ്റൊന്നാണ് മതന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങൾക്കെതിരായ വിഷം വമിക്കുന്ന സംഭാഷണങ്ങൾ അടങ്ങിയ സിനിമകൾ. വർഗീയതയും ഹിന്ദുത്വദേശീയതയും അതേപടി പകർത്തി വെച്ച നിരവധി സിനിമകളുണ്ട്. മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമായ മലപ്പുറം ജില്ല ബോംബിന്റെ കേന്ദ്രമാണെന്ന് പ്രചരിപ്പിക്കൽ മുതൽ പ്രവാസി മുസ്ലീങ്ങളെയും മുസ്ലീങ്ങളെ പൊതുവിലും സാംസ്കാരികമായ് അപമാനിക്കലും സിനിമയിലൂടെ നടക്കുന്നുണ്ട്.
സിനിമയിലെ നേരിട്ടുള്ള വിദ്വേഷ പ്രചരണത്തിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണം നോക്കാം. ”മംഗലാപുരം മുതൽ പാറശാല വരെ കാറിൽ സഞ്ചരിച്ചിട്ടുണ്ട് ഞാൻ, റോഡിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലും കൊട്ടാരതുല്യമായ മണിമാളികകൾ കണ്ടു, കൂറ്റൻ ബഹുനിലകെട്ടിടങ്ങളും, വൻകിട വ്യവസായശാലകളും കണ്ടു. അവയിലൊന്നുപോലും ഒരു സവർണന്റേതായിരുന്നില്ല. ഒരു നമ്പൂതിരിയുടേതായിരുന്നില്ല. കള്ളപ്പണം കൊണ്ടും കുഴൽ പണമിടപാടുകൾകൊണ്ടും വാരിക്കൂട്ടിയ ന്യുനപക്ഷ സമുദായക്കാരന്റേതായിരുന്നു. ആ തൊഴിൽ ചെയ്യാനും നമ്പൂതിരി പഠിച്ചില്ല. വനഭൂമി കൈയ്യേറി പട്ടയം വാങ്ങാനും, കഞ്ചാവും, റബ്ബറും വിളയുന്ന തോട്ടങ്ങൾ ഭൂപരിധിയിൽ പെടുത്താനും, കള്ളനോട്ടടിക്കാനും നമ്പൂതിരിക്കിവിടെ സംഘടനാ സ്വാധീനമില്ല. അബ്കാരി കോൺട്രാക്ട് പിടിക്കാനും നിന്റെ വർഗം പഠിച്ചില്ലെടാ. കള്ളക്കടത്തും, കുഴൽപ്പണവും ആയുധമിടപാടും ചില പ്രത്യേക സമുദായക്കാർക്കു കുത്തകയാക്കാൻ വിട്ടു കൊടുക്കാതെ എന്റെ കൂടെ വരൂ. ദേവസ്വം ഭരിച്ചാൽ ദേവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തിയാൽ കിട്ടുന്ന പ്രതിഫലത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രതിഫലം നിനക്കീ ദേവൻ തരും”
ടി ദാമോദരന്റെ തിരക്കഥയിൽ ഷാജി കൈലാസ് സംവിധാനം ചെയ്ത് സുരേഷ് ഗോപി നായകനായി അഭിനയിച്ച ‘മഹാത്മാ’ എന്ന സിനിമയിലെ സംഭാഷണമാണിത്. നായകനായ ദേവനെന്ന കഥാപാത്രം (സുരേഷ്ഗോപി) ദരിദ്രനായ നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിൽ പെട്ട കൂട്ടുകാരനായ ഹരിയോട് (ഗണേശ് കുമാർ) പറയുന്നതാണ് ഇത്. കടുത്ത മതന്യൂനപക്ഷ വിരുദ്ധതയാണ് ഈ സംഭാഷണത്തിന്റെ മുഖമുദ്ര. ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ എല്ലാതരത്തിലും ആക്രമിക്കുകയാണ് ഈ സംഭാഷണം. ന്യൂനപക്ഷ സമുദായങ്ങളിൽ പെട്ടവരെല്ലാം മുകളിൽ പറഞ്ഞ തൊഴിലാണ് എടുക്കുന്നതെന്നും തെറ്റായ വഴിയിലൂടെ സമ്പന്നരായെന്നുമാണ് പറഞ്ഞ് വെക്കുന്നത്. ഹിന്ദുവിന്റെ ദുരവസ്ഥക്ക് കാരണം ന്യൂനപക്ഷങ്ങളാണെന്നും രാഷ്ട്രീയ സംഘടനാ സ്വാധീനം വേണമെന്നും ദേവൻ പറയുന്നുണ്ട്.
ജാതി വിവേചനമുണ്ടായെന്ന് പറഞ്ഞാണ് രാമു കാര്യാട്ടിന്റെ പ്രശസ്തമായ ”ചെമ്മീൻ” സിനിമയുടെ 50ാം വാർഷികത്തിനെതിരെ ധീവരവസഭ രംഗത്തു വന്നത്. മൽസ്യത്തൊഴിലാളി കുടുംബങ്ങളെ മോശമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതാണ് സിനിമയെന്നാണ് ധീവരസഭ ആരോപിക്കുന്നത്. ഇത് ശരിയാണെന്ന് സിനിമ കാണുന്നവർക്ക് മനസിലാവുകയും ചെയ്യും. ഈ സിനിമയിൽ ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങൾ കൂടി കടന്നുവരുന്നതോടെ കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാവുന്നുണ്ട്.
സവർണ പൊതുബോധത്തിന്റെ നീരാളിക്കൈകളിൽ നിന്ന് മോചിതരാവാൻ സിനിമാ മേഖലക്കു മാത്രമായി കഴിയില്ലെന്ന് വ്യക്തമാണ്. സാമൂഹികമായും സാമ്പത്തികമായും സാംസ്കാരികമായും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ടവരിൽ നിന്നുണ്ടാവുന്ന സിനിമകളിൽ ”സ്വാഭാവികമായി” തന്നെ അത്തരം ഘടകകളുണ്ടാവും. അതിനെതിരായ സമരം സൂക്ഷമാർത്ഥത്തിൽ ബോധപൂർവ്വമായ ഒന്നായിരിക്കണം. സിനിമാ ലോകത്തിന്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണത്തിന് സമൂഹത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അതിനായുള്ള സമരങ്ങൾ സിനിമാ വ്യവസായത്തിന് അകത്തും പുറത്തും സാധ്യമായ എല്ലായിടത്തും എല്ലാ രൂപത്തിലും നടക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് ജാതി ഉന്മൂലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് കിടക്കുന്നത്.
കടപ്പാട്