Sreekala Prasad

സർ ഗംഗ റാമും കുതിരവണ്ടി ട്രെയിനും

ഡൽഹി നിവാസികൾക്ക് സുപരിചിതമായ പേരാണ് സർ ഗംഗ റാം. രാജ്യ തലസ്ഥാനത്ത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പേരിലുള്ള ആശുപത്രിയുണ്ട്. എന്നാല് ഡൽഹിയിൽ നിന്ന് 425 km അകലെ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് അതിർത്തിക്കപ്പുറം പാകിസ്ഥാനിലെ ലാഹോറിലും ഇതേ പേരിൽ മഹാനായ ഗംഗാ റാമിന്റെ പേരിൽ ഒരാശുപത്രിയുണ്ട്.

1903-ൽ ഗംഗാ റാം എന്ന പ്രശസ്തനായ ഒരു സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ പാകിസ്ഥാനിലെ ഫൈസലാബാദിലുള്ള തന്റെ ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു സവിശേഷമായ ഗതാഗത മാർഗ്ഗം സ്ഥാപിച്ചു. കുതിരകൾ വലിക്കുന്ന ഇടുങ്ങിയ റെയിൽവേ ട്രാക്കുകളിലെ ട്രാം ആയിരുന്നു അത്. അതിന്റെ നിർമ്മാണ സമയത്ത്, ഘോഡ ട്രെയിൻ (അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ കുതിരവണ്ടി) സാധാരണമായിരുന്നു. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പടിഞ്ഞാറ് മുഴുവൻ കുതിരവണ്ടി തീവണ്ടിപ്പാതകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അവ ക്രമേണ നീരാവി ലോക്കോമോട്ടീവുകൾക്ക് വഴി മാറി. . പക്ഷേ, രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതിന് ശേഷവും ഗംഗാറാമിന്റെ കുതിരവണ്ടി ട്രെയിനുകൾ പതിറ്റാണ്ടുകൾ ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.

“ആധുനിക ലാഹോറിന്റെ പിതാവ്” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ഗംഗാ റാം അഗർവാൾ 1851-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലെ മംഗ്‌തൻവാല ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് ദൗലത് റാം അഗർവാൾ അവിടെ ഒരു പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ ജൂനിയർ സബ് ഇൻസ്പെക്ടറായിരുന്നു. കുടുംബം പിന്നീട് അമൃത്സറിലേക്ക് താമസം മാറി, അവിടെ സർക്കാർ നടത്തുന്ന ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിച്ചു. മെട്രിക്കുലേഷൻ പരീക്ഷയ്ക്ക് ശേഷം ഗംഗാ റാം ലാഹോറിലെ സർക്കാർ കോളേജിൽ പഠിക്കാൻ പോയി, പിന്നീട് ഇന്ത്യയിലെ ഇന്നത്തെ ഉത്തരാഖണ്ഡ് സംസ്ഥാനമായ റൂർക്കിയിലെ തോമസൺ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പഠിക്കാൻ സ്കോളർഷിപ്പ് നേടി. 1873 ൽ സ്വർണ്ണ മെഡലോടെ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി.

ബിരുദാനന്തരം, ഗംഗാ റാം ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൽ എഞ്ചിനീയറായാണ് തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. നവീകരണത്തിനുള്ള കഴിവും പൊതുസേവനത്തിനുള്ള സമർപ്പണവുമുള്ള ഒരു അസാധാരണ എഞ്ചിനീയറാണെന്ന് അദ്ദേഹം പെട്ടെന്ന് തെളിയിച്ചു. സർ ഗംഗാ റാം തന്റെ ദീർഘവും വിശിഷ്ടവുമായ കരിയറിൽ, ലാഹോറിലുടനീളം ഗംഭീരമായ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങളും ഘടനകളും ഇൻഡോ സാരസെനിക് ശൈലിയിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു . ഇതിൽ ലാഹോർ മ്യൂസിയം, ജനറൽ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, ഐച്ചിസൺ കോളേജ്, മയോ സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട്സ് (ഇപ്പോൾ നാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ്), ഗംഗാറാം ഹോസ്പിറ്റൽ, ലേഡി മക്ലാഗൻ ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ, മയോ ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ ആൽബർട്ട് വിക്ടർ വിഭാഗം, സർ ഗംഗാ റാം ഹൈസ്കൂൾ ( ഇപ്പോൾ ലാഹോർ കോളേജ് ഫോർ വിമൻ), ഹെയ്‌ലി കോളേജ് ഓഫ് കൊമേഴ്‌സ്, കൂടാതെ മറ്റു പലതും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കൈയൊപ്പ് പതിഞ്ഞതാണ് .
ഘോഡ ട്രെയിൻ ബുക്കിയാന, ഗംഗാപൂർ എന്നീ രണ്ട് ഗ്രാമങ്ങളെ തമ്മിലായിരുന്നു ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നത് . സർ ഗംഗാ റാമിന്റെ പരിശ്രമത്തിലാണ് തരിശായ ഈ ഗ്രാമങ്ങൾ ജലസേചന സാങ്കേതിക വിദ്യകളിലൂടെ തഴച്ചുവളരുന്ന കാർഷിക കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റിയത്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടനായ അന്നത്തെ വൈസ്രോയിയും ഇന്ത്യയുടെ ഗവർണർ ജനറലുമായിരുന്ന കഴ്‌സൺ പ്രഭു, എഡ്വേർഡ് ഏഴാമൻ രാജാവിന്റെ സ്ഥാനാരോഹണത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഡൽഹിയിൽ നടക്കുന്ന ഇംപീരിയൽ ദർബാറിന്റെ ആംഫിതിയേറ്ററിന്റെ വർക്കുകളുടെ സൂപ്രണ്ടായി ഗംഗാറാമിനെ നിയമിച്ചു. (പ്രോക്ലാമേഷൻ ദർബാർ എന്നറിയപ്പെട്ട ഡർബാറിൽ വച്ചാണ് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ക്യൂൻ വി്ടോറിയയെ ഇന്ത്യയുടെ ചക്രവർത്തിയായി Empress of India പ്രഖ്യാപിച്ചത്) ഗംഗാ റാം ചുരുക്കം സമയത്തിനുള്ളിൽ അത് നിറവേറ്റുകയും ചെയ്തു, തുടർന്ന് 1903-ൽ സർവീസിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് ‘റായ് ബഹാദൂർ’ എന്ന പദവി നൽകുകയും ഒരു കമ്പാനിയൻ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ എംപയറായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു.

വിരമിച്ച ശേഷം, തന്റെ ജീവിതാഭിലാഷമായ കൃഷി പിന്തുടരാൻ ഗംഗാറാം പഞ്ചാബിലേക്ക് മടങ്ങി. ഇതിനുമുമ്പ്, പഞ്ചാബിലെ തരിശായി കിടക്കുന്നതും ജലസേചനമില്ലാത്തതുമായ 50,000 ഏക്കർ ഭൂമി സർക്കാർ പാട്ടത്തിന് നൽകിയിരുന്നു. വെറും മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ, അദ്ദേഹം ഈ വിശാലമായ മരുഭൂമിയെ സമൃദ്ധവും ഉൽപ്പാദനക്ഷമവുമായ വയലുകളാക്കി മാറ്റി. ജല സംഭരണത്തിന് ഒരു ജലവൈദ്യുത നിലയം സ്ഥാപിച്ചും ആയിരം മൈൽ നീളമുള്ള ജലസേചന ചാനലുകളുടെ ശൃംഖലയും സ്വന്തം ചെലവിൽ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം ഈ നേട്ടം കൈവരിച്ചത്. രാജ്യത്ത് ഇതുവരെ കേട്ടിട്ടില്ലാത്തതും സങ്കൽപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തതുമായ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ സ്വകാര്യ സംരംഭമായി ഈ സംരംഭം അടയാളപ്പെടുത്തി. സർ ഗംഗാ റാം ഈ ഉദ്യമത്തിൽ നിന്ന് ഗണ്യമായ സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ചു, അതിൽ ഭൂരിഭാഗവും അദ്ദേഹം ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഉദാരമായി സംഭാവന ചെയ്തു.

ഗംഗാ റാമിന് ഗവൺമെന്റ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻകാല സേവനങ്ങൾക്ക് പ്രതിഫലമായി,500 ഏക്കർ ഭൂമി അനുവദിച്ചു, പുതുതായി സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ചെനാബ് കോളനിയിൽ, (ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാനിലെ പഞ്ചാബിലെ ഫൈസലാബാദ് ജില്ലയിൽ). ഗംഗാ റാം ‘ഗംഗാപൂർ’ എന്ന പേരിൽ ഒരു ഗ്രാമം സ്ഥാപിച്ചു, അതിൽ ഒരു മെക്കാനിക്കൽ റീപ്പറും വരമ്പും, , അരിവാളും, സ്പ്രേകളും മറ്റ് ആധുനിക കാർഷിക ഉപകരണങ്ങളും അവതരിപ്പിച്ച ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഫാം ഉണ്ടായിരുന്നു. കനത്ത കാർഷിക യന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി, ഗംഗാ റാം ഒരു കുതിരവണ്ടി റെയിൽപ്പാത നിർമ്മിച്ചു, ബുക്കിയാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനെ 3 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള തന്റെ ഗ്രാമവുമായി ഇത് ബന്ധിപ്പിച്ചു.

ഘോഡ ട്രെയിൻ 1980-കൾ വരെ പ്രവർത്തനക്ഷമമായിരുന്നു, വാഹനം മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഗതാഗത ശബ്‌ദമോ വായു മലിനീകരണമോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ജനങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു, യാത്രക്കാർ കൃത്യസമയത്ത് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തുമായിരുന്നു, രണ്ട് ഗ്രാമങ്ങൾക്കിടയിൽ യാത്ര ചെയ്യാൻ ആളുകൾ ഈ സേവനം ഉപയോഗിച്ചു. അത് സംരക്ഷിക്കപ്പെടാനുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ അഭാവം മൂലം അത് ഉപയോഗശൂന്യമായി. 2010-ൽ, ജില്ലാ ഗവൺമെന്റ് പദ്ധതി നവീകരിക്കുകയും ഗ്രാമങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള സവിശേഷമായ ഗതാഗത രൂപമായ ഘോഡ ട്രെയിൻ ഗ്രാമീണർക്ക് ഒരു വിനോദ സവാരി എന്ന നിലയിൽ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.

നിർഭാഗ്യവശാൽ, ഫണ്ടിന്റെ അഭാവവും സർക്കാരിന്റെ താൽപ്പര്യക്കുറവും കാരണം ഘോഡ ട്രെയിൻ കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഒരിക്കൽ കൂടി പ്രവർത്തനം നിർത്തി. ട്രോളികളും റെയിൽവേ ലൈനുകളും പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ സർക്കാരോ പ്രാദേശിക സമൂഹമോ ഒരു ശ്രമവും നടത്താതെ ഒരു കാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്തിന് ഐശ്വര്യം കൊണ്ടുവന്ന ഒരു ചരിത്ര സ്മാരകം ഇന്ന് ജീർണാവസ്ഥയിലായി.
1920 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഉദാസി മഹന്തൂകളിൽ നിന്ന് ഗുരുദ്വാരകളുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കാൻ പഞ്ചാബിലെ സിഖുകാർ അകാലി പ്രസ്ഥാനം ആരഭിച്ചപ്പോൾ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിൻ്റെ സഹായത്തോടെ മഹന്തുകൾ അവരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. സിഖുകാരോട് അനുഭാവം തോന്നിയ സർ ഗംഗാ റാം മഹന്ത് സുന്ദർ ദാസിൽ നിന്ന് ഭൂമി പാട്ടത്തിന് എടുത്ത് അകാലികൾക്ക് ആരാധനാലയത്തിലേക്ക് പ്രവേശനം സാധ്യമാക്കുകയും 5000 സിഖുകാരെ മോചിപ്പിക്കാൻ ശ്രമം നടത്തുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ സിഖ് സമുദായത്തിൽ സർ ഗംഗാ റാംവളരെ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

1927-ൽ ലണ്ടനിൽ വച്ച് ഗംഗാ റാം അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാരത്തിനുശേഷം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിതാഭസ്മം ലാഹോറിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു. ഗംഗാറാം വൃദ്ധർക്കും വികലാംഗർക്കും അംഗവൈകല്യമുള്ളവർക്കും വേണ്ടി നിർമ്മിച്ച ഹിന്ദു അപഹാജ് ആശ്രമത്തിനടുത്തായി അടക്കം ചെയ്തു. ആശ്രമം ഇവിടെ ഇല്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവകുടീരം, ഗംഗാരാമ സമാധി ഇപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു.
ഗംഗ റാമിൻ്റെ മരണത്തിന് രണ്ട് പതിറ്റാണ്ട് ശേഷം രാജ്യം ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനുമായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്നുണ്ടായ കലാപ സമയത്ത് ഗംഗ റാമിൻ്റെ കുടുംബം ലാഹോർ വിട്ട് ഇന്ത്യയിലേക്ക് കുടിയേറി. കലാപകാരികൾ ഹിന്ദുവിൻ്റെ ഓർമ്മ ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിൻ്റെ ഫലമായി ഗംഗ റാമിൻ്റെ പ്രതിമ ഇല്ലാതാകാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടെ പോലീസിൻ്റെ വെടിയേറ്റ ഒരു കലാപകാരിയെ രക്ഷപ്പെടുത്താൻ കൊണ്ടുപോയത് വിരോധാഭാസം എന്ന് പറയട്ടെ സർ ഗംഗ റാം ഹോസ്പിറ്റലിൽ ആയിരുന്നു. ഈ സംഭവത്തെ ആസ്പദമാക്കി ഉറുദു എഴുത്തുകാരൻ സാദത്ത് ഹസ്സൻ മാൻ്റോ ‘ഗാർലൻഡ് ‘ എന്ന ചെറുകഥ എഴുതി.
1960 ൽ പ്രതിമകൾ ” അനിസ്ലാമികം” എന്ന് പറഞ്ഞ് സർ ഗംഗ റാമിൻ്റെ ഉൾപ്പടെ പ്രതിമകൾ പലതും നീക്കം ചെയ്തു. എന്നാൽ 1954 ൽ സർ ഗംഗ റാമിൻ്റെ മരുമകനും നെഹ്റുവിൻ്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ പ്രൈവറ്റ് സെക്രട്ടറിയുമായ ധർമ്മ വീരയുടെ മുൻകൈയ്ക്ക് നന്ദി പറഞ്ഞു കൊണ്ട് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി നെഹ്റു ന്യൂ ഡൽഹിയിൽ സർ ഗംഗ റാം ഹോസ്പിറ്റൽ ഉത്ഘാടനം ചെയ്തു.

സർ ഗംഗ റാം എന്ന അസാധാരണ എൻജിനീയറും മനുഷ്യ സ്നേഹിയുമായ വ്യക്തിയെ കുറിച്ച് പലർക്കും അറിയില്ല. ഗംഗാറാമിന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച്, പ്രശസ്ത ഉറുദു എഴുത്തുകാരൻ ഖവാജ ഹസ്സൻ നിസാമി എഴുതി, “ഒരാൾക്ക് സ്വന്തം ജീവൻ ദാനം ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, സർ ഗംഗാ റാമിന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തന്റെ ജീവൻ കൊടുക്കാൻ തയ്യാർ ആകുമായിരുന്നു. അങ്ങനെ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കാനും ഇതിലും വലിയ സേവനങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് നൽകാനും കഴിയുമായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ ദുരിതമനുഭവിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക്. അദ്ദേഹം ഒരേ സമയം യോദ്ധാവിനെ പോലെ വീരനും സന്യാസിയും ആയിരുന്നു.

        
Pic courtesy

You May Also Like

ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പാക്കേജിംഗ് മെറ്റീരിയലായ ബബിൾ റാപിൻറെ ഉദയം എങ്ങനെ ?

ചെറിയ തുടക്കത്തി ൽ നിന്ന് ഇന്ന് ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പാക്കേജിംഗ് മെറ്റീരിയലായി ബബിൾ റാപ് മാറി. പലപ്പോഴും കൈത്തരിപ്പ് മാറാനും ഒരു സ്ട്രെസ് ബസ്റ്റർ ആയും ബബിൾ റാപ് ഉപയോഗമുണ്ട് .

ചിലിയിലെ ചുക്വികമാറ്റ ചെമ്പുഖനിയെ കുറിച്ച് വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ

Vinayaraj V R ആനമുടിയേക്കാൾ ഉയരത്തിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽപ്പോലും മഴപെയ്യാത്ത ലോകത്തേറ്റവും വരണ്ട അറ്റകാമ മരുഭൂമിയിൽ മുകളിൽനിന്നും…

ടോളണ്ട് മാൻ എന്ന ബോഗ് ബോഡി: 2,400 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഫോസിലൈസ് ചെയ്ത ശരീരം, പുരാതന നിഗൂഢതയുടെ കൗതുകകരമായ ഒരു കഥ

ഇരുമ്പുയുഗ കാലത്തെ മനുഷ്യ ജീവിതത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിലമതിക്കാൻ ആവാത്ത ചില ഉൾക്കാഴ്ചകളാണ് ടോളണ്ട് മാൻ്റെ ശരീരാവശിഷ്ടങ്ങൾ ശാസ്ത്ര ലോകത്തിന് നൽകിയത്

‘റാണി ചിത്തിര മാർത്താണ്‌ഡ ‘ എന്ന പുതിയ മലയാള സിനിമയുടെ പേരിന് പിന്നിൽ

റാണി ചിത്തിര മാർത്താണ്‌ഡ ‘ എന്ന പുതിയ മലയാള സിനിമയുടെ പേരിന് പിന്നിൽ അറിവ് തേടുന്ന…