ഇറാന്റെ മിസൈലുകൾ ആകാശത്ത് കുതിച്ചുപാഞ്ഞതോടെ എല്ലാം അവതാളത്തിലായി; ഇടയ്ക്ക് ഇടയ്ക്കുള്ള സർവീസുകളും പച്ച പിടിച്ചില്ല; ട്രംപ് പറഞ്ഞ പാക്കേജും ഗോവിന്ദ ആയതോടെ രണ്ടുംകല്പിച്ച് തീരുമാനവുമായി 'സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ്'; ആശങ്കയിൽ പൈലറ്റുമാർ; അമേരിക്കക്കാരുടെ ആശ്വാസമായ ആ വിമാനം ഇനി പറക്കുമോ?

വാഷിംഗ്‌ടൺ: അമേരിക്കയിലെ പ്രമുഖ വിമാനക്കമ്പനിയായ സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ് കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയെത്തുടർന്ന് ശനിയാഴ്ചയോടെ പ്രവർത്തനം പൂർണമായും നിർത്തിവച്ചു. ഇറാൻ യുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് വിമാന ഇന്ധനവിലയിലുണ്ടായ അപ്രതീക്ഷിത വർദ്ധനവാണ് കമ്പനിയുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ അമേരിക്കൻ സർക്കാർ സാമ്പത്തിക സഹായ പദ്ധതികൾ മുന്നോട്ടുവച്ചെങ്കിലും കമ്പനിയെ അടച്ചുപൂട്ടലിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല.

രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിനിടെ അമേരിക്കയിൽ ഇത്രയും വലിയൊരു വിമാനക്കമ്പനി തകരുന്നത് ഇതാദ്യമായാണെന്ന് റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. കമ്പനിയുടെ ഈ പിന്മാറ്റം ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരുടെ തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനും ഇടയാക്കും. സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് 500 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ പ്രത്യേക പാക്കേജ് നിർദേശിച്ചിരുന്നെങ്കിലും റിപബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയിലെ ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെയും ഉപദേശകരുടെയും എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് ഈ നീക്കം പരാജയപ്പെടുകയായിരുന്നു.

മേയ് ആദ്യ പകുതിയിൽ ഏകദേശം 4,119 സർവീസുകൾ നടത്താനിരുന്ന കമ്പനി, നിലവിൽ എല്ലാ വിമാനങ്ങളും റദ്ദാക്കിയിട്ടുണ്ട്. യാത്രക്കാർ വിമാനത്താവളങ്ങളിലേക്ക് വരരുതെന്ന് കമ്പനി ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു. വിമാന ഇന്ധനവില ഗാലന് 2.24 ഡോളർ ആയിരിക്കുമെന്ന മുൻകൂട്ടിയുള്ള കണക്കുകൂട്ടലിലാണ് കമ്പനി പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നാൽ യുദ്ധ സാഹചര്യം വില 4.51 ഡോളറിലേക്ക് ഉയർത്തിയത് കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയെ പൂർണ്ണമായും തകർത്തു. കോവിഡ് കാലത്തിനുശേഷം യാത്രക്കാർ കുറഞ്ഞ നിരക്കിനേക്കാൾ കൂടുതൽ യാത്രാ സൗകര്യങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകി തുടങ്ങിയതും സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ് പോലുള്ള ബജറ്റ് വിമാനക്കമ്പനികൾക്ക് തിരിച്ചടിയായി.

സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസിന്റെ പ്രവർത്തനം നിലച്ചതോടെ ബുദ്ധിമുട്ടിലായ യാത്രക്കാരെ സഹായിക്കാൻ മറ്റ് വിമാനക്കമ്പനികൾ രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഫ്രോണ്ടിയർ, ജെറ്റ് ബ്ലൂ, സൗത്ത് വെസ്റ്റ്, യുണൈറ്റഡ്, അമേരിക്കൻ എയർലൈൻസ് എന്നിവർ സ്പിരിറ്റ് യാത്രക്കാർക്കായി പ്രത്യേക ഇളവുകളും കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള ടിക്കറ്റുകളും പ്രഖ്യാപിച്ചു. അമേരിക്കൻ വ്യോമയാന മേഖലയിൽ വലിയൊരു വിടവ് സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടാണ് സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ് കളം ഒഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.

സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസിനെ കുറിച്ച് വ്യക്തമായി അറിയാം...

അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ്, യാത്രക്കാർക്ക് കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വിമാനയാത്ര ഉറപ്പാക്കുന്ന ‘അൾട്രാ ലോ-കോസ്റ്റ്’ മാതൃകയിലൂടെയാണ് ആഗോളതലത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ, കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളെത്തുടർന്ന് 2026 മെയ് മാസത്തോടെ കമ്പനി തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം പൂർണ്ണമായും നിർത്തിവയ്ക്കുകയാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിനിടെ അമേരിക്കയിൽ ഇത്രയും വലിയൊരു വിമാനക്കമ്പനി തകരുന്നത് ഇതാദ്യമായാണെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരുടെ തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനും യാത്രക്കാരുടെ യാത്രാ പ്ലാനുകൾ താറുമാറാകുന്നതിനും ഈ അടച്ചുപൂട്ടൽ കാരണമായി.

സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന് ഇറാൻ യുദ്ധത്തെത്തുടർന്നുണ്ടായ ആഗോള സാഹചര്യങ്ങളാണ്. യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതോടെ വിമാന ഇന്ധനവിലയിലുണ്ടായ വൻ വർദ്ധനവ് കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ തകർത്തു. ഇന്ധനവില ഗാലന് 2.24 ഡോളർ ആയിരിക്കുമെന്ന കണക്കുകൂട്ടലിൽ കമ്പനി പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തെങ്കിലും യുദ്ധസാഹചര്യത്തിൽ വില 4.51 ഡോളറായി ഉയർന്നത് തിരിച്ചടിയായി. ഈ അപ്രതീക്ഷിത വിലക്കയറ്റം കമ്പനിയുടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് ഇരട്ടിയാക്കി മാറ്റുകയായിരുന്നു.

പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ അമേരിക്കൻ സർക്കാർ ചില സാമ്പത്തിക സഹായ പദ്ധതികൾ മുന്നോട്ടുവച്ചിരുന്നു. പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് കമ്പനിയെ രക്ഷിക്കാനായി 500 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ പ്രത്യേക പാക്കേജ് നിർദ്ദേശിച്ചു. എന്നാൽ, റിപബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയിലെ ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെയും സാമ്പത്തിക ഉപദേശകരുടെയും കടുത്ത എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് ഈ പാക്കേജ് നടപ്പിലാക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. ഇതോടെ സർക്കാർ സഹായം ലഭിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷ അസ്തമിക്കുകയും കമ്പനി അടച്ചുപൂട്ടലിലേക്ക് നീങ്ങുകയും ചെയ്തു.

2026 മെയ് 1 മുതൽ 15 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഏകദേശം 4,119 സർവീസുകളാണ് സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ് നിശ്ചയിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി വഷളായതോടെ എല്ലാ വിമാനങ്ങളും റദ്ദാക്കിയതായും യാത്രക്കാർ വിമാനത്താവളങ്ങളിലേക്ക് വരരുതെന്നും കമ്പനി ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു. കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിന് ശേഷം യാത്രക്കാരുടെ മുൻഗണനകളിൽ വന്ന മാറ്റവും സ്പിരിറ്റിന് വിനയായി. യാത്രക്കാർ കുറഞ്ഞ നിരക്കിനേക്കാൾ കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങൾക്കും ഗുണമേന്മയുള്ള സേവനങ്ങൾക്കും മുൻഗണന നൽകി തുടങ്ങിയത് സ്പിരിറ്റ് പോലുള്ള ലോ-കോസ്റ്റ് കമ്പനികളുടെ വരുമാനത്തെ ബാധിച്ചു.

സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ് വിപണിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയതോടെ യാത്രക്കാരെ സഹായിക്കാൻ മറ്റ് പ്രമുഖ വിമാനക്കമ്പനികൾ മുന്നോട്ടുവന്നു. ഫ്രോണ്ടിയർ, ജെറ്റ് ബ്ലൂ, സൗത്ത് വെസ്റ്റ്, യുണൈറ്റഡ്, അമേരിക്കൻ എയർലൈൻസ് തുടങ്ങിയ കമ്പനികൾ സ്പിരിറ്റിൽ ടിക്കറ്റ് ബുക്ക് ചെയ്തിരുന്ന യാത്രക്കാർക്കായി പ്രത്യേക ഇളവുകളും കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള ടിക്കറ്റുകളും പ്രഖ്യാപിച്ചു. അമേരിക്കൻ വ്യോമയാന രംഗത്ത് ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ സജീവമായിരുന്ന സ്പിരിറ്റ് എയർലൈൻസ്, യുദ്ധവും സാമ്പത്തിക അസ്ഥിരതയും രാഷ്ട്രീയ വടംവലികളും കാരണം ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി.