ഡൽഹി: 1962ലെ ഇന്ത്യ-ചൈന യുദ്ധത്തിലെ വിസ്മരിക്കപ്പെട്ട ഒരു പോരാട്ടത്തെ, റേസാങ് ലായിലെ ധീരമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനെ, ഒരു ബോളിവുഡ് ചിത്രം വീണ്ടും ജനശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു. '120 ബഹാദൂർ' എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ ചിത്രം, ലഡാക്കിലെ അതിശൈത്യമുള്ള ഹിമാലയൻ മലനിരകളിലെ റേസാങ് ല ചുരത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സൈനികർ നടത്തിയ ഐതിഹാസിക പോരാട്ടത്തിൻ്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്.
ബോക്സ് ഓഫീസിൽ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും, ഇന്ത്യക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട യുദ്ധത്തിലെ ഏക "വെള്ളിരേഖ"യായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈ പോരാട്ടത്തിന് വെളിച്ചം നൽകുന്നതിൽ ചിത്രം വിജയിച്ചു. മേജർ ശൈതാൻ സിംഗായി ഫർഹാൻ അക്തർ അഭിനയിച്ച ഈ സിനിമയുടെ സംഭാഷണ രചയിതാവ് സുമിത് അറോറ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്, "ഈ കഥ പറയേണ്ടത് വളരെ പ്രധാനമാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് തോന്നി, കഥയ്ക്ക് ജീവൻ നൽകിയവരെ ആദരിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ചു" എന്നാണ്. "ഞങ്ങൾ ചില സിനിമാപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾ എടുത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഞങ്ങളുടെ സിനിമ ചരിത്രത്തോട് വളരെ വിശ്വസ്തത പുലർത്തുന്നു" എന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഇന്ത്യയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി തർക്കങ്ങളെ ചൊല്ലിയുള്ള ബന്ധം വഷളായതിനും തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതിനും ശേഷമാണ് യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. 1959ലെ ടിബറ്റൻ പ്രക്ഷോഭത്തിന് ശേഷം ദലൈലാമയ്ക്ക് ഇന്ത്യ അഭയം നൽകിയതിലും ബെയ്ജിംഗിന് അതൃപ്തിയുണ്ടായിരുന്നു. 1962 ഒക്ടോബർ 20-ന് ചൈന ഇന്ത്യയെ ആക്രമിച്ചതോടെ ഒരു മാസം നീണ്ടുനിന്ന യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. ഇത് "ആത്മരക്ഷാർത്ഥമുള്ള തിരിച്ചടി" ആണെന്നും, ഡൽഹി "ചൈനീസ് പ്രദേശത്തേക്ക് കടന്നുകയറുകയും ചൈനീസ് വ്യോമാതിർത്തി ലംഘിക്കുകയും ചെയ്തു" എന്നും അന്ന് ബെയ്ജിംഗ് ആരോപിച്ചു.
ഒരു മാസത്തിനുശേഷം ചൈന ഏകപക്ഷീയമായ വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കുകയും യുദ്ധത്തടവുകാരെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോഴേക്കും, ഇന്ത്യക്ക് ഏകദേശം 7,000 സൈനികരെയും 38,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ പ്രദേശവും നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. തുടർന്ന്, കൃത്യമായി നിർവചിക്കപ്പെടാത്ത 3,440 കിലോമീറ്റർ (2,100 മൈൽ) നീളമുള്ള യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണ രേഖ (Line of Actual Control - LAC) ഇരു രാജ്യങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചു. ഇത് ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, മഞ്ഞുമൂടിയ പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
16,000 അടിയിലധികം (4,900 മീറ്റർ) ഉയരത്തിൽ വെച്ച് നടന്ന ഈ യുദ്ധം ചൈന വിജയിച്ച ഒരു വലിയ യുദ്ധത്തിലെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇന്ത്യയിൽ ഇത് ഒരു "മഹത്തായ യുദ്ധം", "ഏറ്റവും മികച്ച അവസാന ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളിൽ ഒന്ന്" എന്നിങ്ങനെ സ്മരിക്കപ്പെടുകയും പുസ്തകങ്ങൾക്കും സിനിമകൾക്കും പ്രചോദനമാവുകയും ചെയ്തു. ഈ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് ചൈന ഔദ്യോഗികമായി കാര്യമായി ഒന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ല; തർക്കമേഖലകളിലെ എല്ലാ ഇന്ത്യൻ നിലപാടുകളും ഇല്ലാതാക്കിയെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടതൊഴിച്ചാൽ, റേസാങ് ല യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് അവർ ഒരിക്കലും അഭിപ്രായം പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
1962 ഒക്ടോബർ 20-ന് ചൈനീസ് പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി (PLA) ലഡാക്കിലും അരുണാചൽ പ്രദേശിലും (അന്ന് NEFA) ഒരേസമയം ആക്രമണം ആരംഭിച്ചു. ഇന്ത്യ ഒട്ടും പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത സമയത്തായിരുന്നു ഈ നീക്കം. കഠിനമായ തണുപ്പും ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന ഉയരമുള്ള മലനിരകളുമായിരുന്നു യുദ്ധഭൂമി. ആധുനിക ആയുധങ്ങളുടെ കുറവും ശരിയായ ശൈത്യകാല വസ്ത്രങ്ങളുടെ അഭാവവും ഇന്ത്യൻ സൈനികരെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. എന്നിട്ടും പലയിടങ്ങളിലും സൈനികർ വീരോചിതമായി പൊരുതി.
ഈ യുദ്ധത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമാർന്ന അധ്യായമാണ് രേസാങ് ലാ പോരാട്ടം. ലഡാക്കിലെ ചുഷുൽ താഴ്വരയിൽ മേജർ ഷൈത്താൻ സിംഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള 13-ാം കുമയൂൺ റെജിമെന്റിലെ 120 സൈനികർ ആയിരക്കണക്കിന് ചൈനീസ് ഭടന്മാരെ നേരിട്ടു. അവസാന ശ്വാസം വരെ പൊരുതിയ ആ 120 പേരിൽ 114 പേരും രക്തസാക്ഷികളായി. അവരുടെ ധീരത ചൈനീസ് സൈന്യത്തെപ്പോലും ഞെട്ടിച്ചു.
നവംബർ മാസത്തോടെ ചൈനീസ് സൈന്യം അരുണാചലിലെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്ത് സമതലങ്ങളിലേക്ക് അടുത്തെങ്കിലും, നവംബർ 21-ന് ചൈന അപ്രതീക്ഷിതമായി ഏകപക്ഷീയമായി വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. പിടിച്ചെടുത്ത പല ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും അവർ പിൻവാങ്ങിയെങ്കിലും അക്സായി ചിൻ പ്രദേശം തങ്ങളുടെ അധീനതയിൽ തന്നെ നിലനിർത്തി.ഈ യുദ്ധം ഇന്ത്യയ്ക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായിരുന്നു. ഏകദേശം 1,383 ഇന്ത്യൻ സൈനികർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടമാവുകയും 1,000-ത്തിലധികം പേരെ കാണാതാവുകയും ചെയ്തിരുന്നു.