സിബി ഗോപാലകൃഷ്ണന്
മാധ്യമങ്ങളും സിനിമകളും എങ്ങനെയാണ് ഒരു ജനതയുടെ പൊതുബോധത്തെയും രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാടുകളെയും നിര്മ്മിച്ചെടുത്തത് എന്നത് ആധുനിക കാലത്തെ ഏറ്റവും ഗൗരവകരമായ പഠനവിഷയങ്ങളില് ഒന്നാണ്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ യഥാര്ത്ഥ വ്യക്തിത്വത്തേക്കാള് ഉപരിയായി, മാധ്യമങ്ങള് നല്കുന്ന വ്യാഖ്യാനങ്ങളും സിനിമകള് സൃഷ്ടിക്കുന്ന നായകപരിവേഷവുമാണ് പലപ്പോഴും ജനങ്ങള് വിശ്വസിക്കുന്നത്. ഈയൊരു ബിംബനിര്മ്മിതിയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തില് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രണ്ട് ഉദാഹരണങ്ങളാണ് പിണറായി വിജയന്റെ 'കോപിഷ്ഠന്' എന്ന പ്രതിച്ഛായയും തമിഴ് താരം വിജയിന്റെ 'രക്ഷകന്' എന്ന പരിവേഷവും.
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദശകങ്ങളായി തമിഴ് സിനിമകളില് തളപതി വിജയ് അവതരിപ്പിക്കുന്ന കഥാപാത്രങ്ങള് പരിശോധിച്ചാല്, അവ കേവലം വിനോദത്തിനപ്പുറം കൃത്യമായ ലക്ഷ്യങ്ങളോടെയുള്ള ബിംബനിര്മ്മിതിയാണെന്ന് കാണാം. ശിവകാശി, വേലായുധം, തലൈവാ, കില തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ആരംഭിച്ച ഈ രക്ഷക പരിവേഷം കത്തി, മെര്സല്, സര്ക്കാര് തുടങ്ങിയ സിനിമകളിലൂടെ അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയില് എത്തി. കത്തിയില് പാവപ്പെട്ട കര്ഷകര്ക്കായി കോര്പ്പറേറ്റുകളോട് പോരാടുന്ന നായകനായും, മെര്സലില് മെഡിക്കല് രംഗത്തെ കൊള്ളയടിക്കലുകള്ക്കെതിരെ ശബ്ദമുയര്ത്തുന്ന ഡോക്ടറായും, സര്ക്കാരില് വോട്ടിങ് വ്യത്യാസത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന ബിസിനസ്സ് മാഗ്നറ്റായും അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ബിഗില് എന്ന ചിത്രത്തില് ചേരിയിലെ പെണ്കുട്ടികളെ ശാക്തീകരിക്കുന്ന കോച്ചായും മാസ്റ്ററില് ബാലമന്ദിരത്തിലെ കുട്ടികളെ മാഫിയകളില് നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്ന പ്രൊഫസറായും അദ്ദേഹം മാറിയത് വെറുമൊരു യാദൃശ്ചികതയല്ല. ഒരു പക്ഷെ ഈ തിരക്കഥകളെല്ലാം ബോധപൂര്വ്വം ഒരു 'ജനനായകനെ' സൃഷ്ടിക്കാന് പാകപ്പെടുത്തിയവയായിരിക്കാം. വിജയ് തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന് അടിത്തറ പാകാനും ജനപ്രീതി നേടാനും ഈ തന്ത്രം അതീവ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിച്ചു എന്നും മനസിലാക്കാം.
പബ്ലിക് റിലേഷന്സ് രംഗത്ത് ഇതിനെ 'പെര്സെപ്ഷന് മാനേജ്മെന്റ്' (Perception Management) അഥവാ 'ഇമേജ് ബില്ഡിംഗ്' (Image Building)** എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ച് പൊതുസമൂഹം എങ്ങനെ ചിന്തിക്കണം എന്ന് ആസൂത്രിതമായി തീരുമാനിക്കുന്ന രീതിയാണിത്. ഇതിനായി സിനിമയില് പോസിറ്റീവ് കഥാസന്ദര്ഭങ്ങള് നിര്മ്മിക്കുമ്പോള്, രാഷ്ട്രീയത്തില് എതിരാളികളെ വീഴ്ത്താന് 'നെഗറ്റീവ് പി.ആര്' (Negative PR)** എന്ന തന്ത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പിണറായി വിജയന് എന്ന ഭരണാധികാരിയെ അഹങ്കാരിയായും മുന്കോപിയായും ചിത്രീകരിക്കാന് മാധ്യമങ്ങള് പലപ്പോഴും അതീവ താല്പര്യം കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2017-ലെ 'കടക്കൂ പുറത്ത്' എന്ന പരാമര്ശം, തോമസ് ചാണ്ടിയുടെ രാജി സമയത്തെ 'മാറി നില്ക്കൂ അങ്ങോട്ട്' എന്ന പ്രതികരണം, കെവിന് വധക്കേസിലെ ചോദ്യങ്ങളോടുള്ള പ്രകോപനം എന്നിവയെല്ലാം ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ഉമ്മന്ചാണ്ടി അനുസ്മരണത്തിലെ മൈക്ക് വിവാദം, കാസര്ഗോഡ് ബാങ്ക് പരിപാടിയിലെ പ്രസംഗത്തിനിടെ അനൗണ്സര്ക്ക് 'ചെകിടനാണോ' എന്ന് ചോദിച്ചത്, വൈക്കത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തില് മൈക്ക് സ്റ്റാന്ഡ് ഒടിഞ്ഞപ്പോഴുണ്ടായ അസ്വസ്ഥത തുടങ്ങി ഏറ്റവും ഒടുവില് കോന്നിയിലെ 'വീട്ടില് പോയി ചോദിച്ചാല് മതി' എന്ന പരാമര്ശം വരെ മാധ്യമങ്ങള് വലിയ ആഘോഷമാക്കി. ഇവിടെ ഗൗരവകരമായ മറ്റൊരു സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാവില്ല; സിനിമയില് എങ്ങനെ പോസിറ്റീവ് ബിംബങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തില് നെഗറ്റീവ് ബിംബങ്ങള് നിര്മ്മിക്കാന് ബോധപൂര്വ്വമായ സാഹചര്യങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തെ പ്രകോപിപ്പിക്കാനോ അസ്വസ്ഥനാക്കാനോ സാധ്യതയുള്ള ചോദ്യങ്ങളും സാഹചര്യങ്ങളും മാധ്യമങ്ങളോ മറ്റ് താല്പര്യകക്ഷികളോ ആസൂത്രിതമായി ഒരുക്കുന്നതിലൂടെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ പ്രതികരണങ്ങളെ 'ക്രൂരമായ ദേഷ്യമായി' വിപണനം ചെയ്യാന് അവര്ക്ക് സാധിക്കുന്നു. ഒരു ഭരണാധികാരി എന്ന നിലയില് അച്ചടക്കവും കൃത്യനിഷ്ഠയും ആവശ്യപ്പെടുന്ന സാഹചര്യങ്ങളില് ഉണ്ടാകുന്ന ഇത്തരം ഇടപെടലുകള് ബോധപൂര്വ്വം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണോ എന്ന് സംശയിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
വിജയ് തന്റെ രാഷ്ട്രീയ വളര്ച്ചയ്ക്കായി സിനിമയിലൂടെ പടുത്തുയര്ത്തിയ അതേ ബിംബനിര്മ്മിതിയുടെ മറ്റൊരു തലം, പിണറായി വിജയനെ ഭരണത്തില് നിന്ന് മാറ്റാനായി അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയും പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടു എന്നതാണ് വാസ്തവം. മാധ്യമങ്ങള് സൃഷ്ടിച്ച ഈ മുന്കോപി ഇമേജ് വികസനനേട്ടങ്ങളെ മറച്ചുവെക്കാന് സഹായിച്ചു. ഇത്തരത്തിലുള്ള 'മാസ് സൈക്കോളജി' തന്ത്രങ്ങളില് വീണുപോകാതിരിക്കാന് പൊതുസമൂഹം എന്ന നിലയില് നമുക്ക് ചില കാര്യങ്ങള് ചെയ്യാന് സാധിക്കും. ഏതൊരു വാര്ത്തയും ദൃശ്യവും കാണുമ്പോള് അതിന്റെ പിന്നിലെ ലക്ഷ്യം എന്താണെന്ന് ചിന്തിക്കുന്ന 'ക്രിട്ടിക്കല് തിങ്കിംഗ്' വളര്ത്തിയെടുക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം. വൈകാരികമായി നമ്മെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന തരത്തില് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന വിവരങ്ങള് പലപ്പോഴും വസ്തുതകളേക്കാള് ഉപരിയായി ഇമേജ് നിര്മ്മാണത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങളായിരിക്കും.
വിവരങ്ങള് ഒരു സ്രോതസ്സില് നിന്ന് മാത്രം സ്വീകരിക്കാതെ വ്യത്യസ്ത കാഴ്ചപ്പാടുകള് പരിശോധിക്കാനും, വ്യക്തികളുടെ പെരുമാറ്റത്തേക്കാള് അവര് നടപ്പിലാക്കുന്ന നയങ്ങള്ക്കും പ്രവര്ത്തനങ്ങള്ക്കും മുന്ഗണന നല്കാനും നമ്മള് ശീലിക്കണം. ബിംബങ്ങളെയും യാഥാര്ത്ഥ്യത്തെയും വേര്തിരിച്ചു കാണാന് സാധിക്കുമ്പോള് മാത്രമാണ് ബോധമുള്ള ഒരു ജനതയായി നമുക്ക് മാറാന് കഴിയുന്നത്.
സിബി ഗോപാലകൃഷ്ണന്